Odpowiedź Podsekretarza Stanu w MEN

Odpowiedź podsekretarza stanu w MEN

Odpowiedź podsekretarza stanu w Ministerstwie Edukacji Narodowej - z upoważnienia ministra -

na interpelację nr 20579

w sprawie zorganizowania wychowania przedszkolnego dla dzieci z chorobami przewlekłymi

Panie Marszałku! Odpowiadając na interpelację pani poseł Bożeny Sławiak w sprawie zorganizowania wychowania przedszkolnego dla dzieci z chorobami przewlekłymi (SPS-023-20579/11), uprzejmie wyjaśniam.

W aktualnym stanie prawnym placówki oświatowe (m.in. przedszkola) nie posiadają stosownych uprawnień do realizacji zadań z zakresu opieki zdrowotnej nad dziećmi i młodzieżą - art. 4 ustawy z 1991 r. o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. z 2007 r. Nr 14, poz. 89). Równocześnie obowiązujące przepisy prawne nie wykluczają możliwości uczęszczania do przedszkola dzieci przewlekle chorych i niepełnosprawnych.

Zgodnie z regulacjami ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572, z późn. zm.) każde dziecko realizujące obowiązek szkolny i obowiązek nauki w ramach systemu oświaty uzyskuje wsparcie w rozwoju i pomoc psychologiczno-pedagogiczną w nauce stosownie do swoich potrzeb rozwojowych i edukacyjnych. Zapewnienie właściwej realizacji tego kształcenia, w tym zapewnienie dostosowania treści, metod i organizacji nauczania do możliwości psychofizycznych uczniów, należy do zadań odpowiednio przedszkola, szkoły lub placówki, do której uczęszcza uczeń.

Decyzję o przyjęciu dziecka do wybranego przez rodziców (prawnych opiekunów) przedszkola podejmuje każdorazowo dyrektor placówki. Wszystkie kwestie związane z zapewnieniem dzieciom odpowiednich warunków podczas pobytu w przedszkolu należą zatem do obowiązków dyrektora, który powinien je uregulować w uzgodnieniu z organem prowadzącym. Dyrektor placówki nie może bowiem odmówić przyjęcia dziecka do przedszkola z uwagi na jego chorobę przewlekłą. W sytuacji gdy w przedszkolu jest takie dziecko, dyrektor zobowiązany jest przygotować kadrę pedagogiczną i innych pracowników do pracy z nim oraz do udzielania pomocy i wsparcia, tak aby zapewnić mu optymalne warunki pobytu w placówce.

Należy zwrócić uwagę, że nauczyciel pracujący z dzieckiem przewlekle chorym może pozyskać podstawowe informacje na temat najczęściej spotykanych chorób przewlekłych, w tym m.in. na temat dzieci chorych na cukrzycę, dzięki publikacjom z serii ˝One są wśród nas˝ opracowanym przez specjalistów na zlecenie Ministerstwa Edukacji Narodowej:

1) ˝Dziecko przewlekle chore. Psychologiczne aspekty funkcjonowania dziecka w szkole i przedszkolu˝ - E. Góralczyk;

2) ˝Dziecko z hemofilią w szkole i przedszkolu˝ - A. Klukowska;

3) ˝Dziecko z astmą w szkole i przedszkolu˝ - M. Kulus;

4) ˝Dziecko z padaczką w szkole i przedszkolu˝ - S. Jóźwiak;

5) ˝Dziecko z cukrzycą w szkole i przedszkolu˝ - D. Witkowski, J. Pietrusińska, A. Szewczyk, R. Wójcik.

Wymienione publikacje zostały przekazane do przedszkoli i szkół oraz opublikowane na stronie internetowej Ministerstwa Edukacji Narodowej, Ministerstwa Zdrowia, Kancelarii Prezesa Rady Ministrów i Ośrodka Rozwoju Edukacji.

We współpracy z Ministerstwem Zdrowia zostały opracowane i aktualnie są drukowane kolejne publikacje z serii wydawniczej ˝One są wśród nas˝:

1. ˝Dziecko z zaburzeniami psychotycznymi w szkole. Informacje dla pedagogów i opiekunów˝ - Irena Namysłowska;

2. ˝Dziecko z depresją w szkole i przedszkolu. Informacje dla pedagogów i opiekunów˝ - Monika Turno;

3. ˝Dziecko z zaburzeniami tikowymi w szkole i przedszkolu. Informacje dla pedagogów i opiekunów˝ - Anita Bryńska, Tomasz Wolańczyk;

4. ˝Dziecko z ADHD w szkole i przedszkolu. Informacje dla pedagogów i opiekunów˝ - Tomasz Srebnicki, Tomasz Wolańczyk;

5. ˝Dziecko z autyzmem i zespołem Aspergera w szkole i przedszkolu. Informacje dla pedagogów i opiekunów˝ - Gabriela Jagielska;

6. ˝Dziecko z zaburzeniami odżywiania w szkole i przedszkolu. Informacje dla pedagogów i opiekunów˝ - Cezary Żechowski;

7. ˝Dziecko z zaburzeniami lękowymi w szkole i przedszkolu. Informacje dla pedagogów i opiekunów˝ - Ida Derezińska, Monika Gajdzik.

Jednocześnie uprzejmie informuję, że z art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2008 r. Nr 164, poz. 1027, z późn. zm.) wynika, iż uczniowie podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu (art. 66 ust. 1 pkt 17). Natomiast zgodnie z rozporządzeniem ministra zdrowia z dnia 28 sierpnia 2009 r. w sprawie zakresu i organizacji profilaktycznej opieki zdrowotnej nad dziećmi i młodzieżą (Dz. U. Nr 139, poz. 1133), profilaktyczną opieką zdrowotną w środowisku nauczania i wychowania obejmuje się dzieci i młodzież objęte obowiązkiem szkolnym i obowiązkiem nauki.

Należy wyraźnie podkreślić, że w sytuacji gdy w placówce nie ma pielęgniarki lub higienistki szkolnej, profilaktyczna opieka zdrowotna nad uczniami musi być zorganizowana w innej formie. Niewyobrażalna jest bowiem sytuacja, gdy dziecko, którego stan zdrowia pozwala na pobyt w przedszkolu, w tym na uczestniczenie w zajęciach wychowania przedszkolnego, nie może liczyć na pomoc nauczycieli czy pracowników obsługi. Zaangażowanie wszystkich pracowników w pomoc choremu dziecku oraz współpraca z jego rodzicami (opiekunami prawnymi) w tym zakresie gwarantuje mu prawo do realizacji rocznego obowiązkowego przygotowania przedszkolnego w integracji z rówieśnikami.

W czasie nieobecności pielęgniarki w placówce oświatowej, gdy stan zdrowia dziecka wymaga podania leku lub wykonania innych czynności (np. kontroli poziomu cukru we krwi u dziecka chorego na cukrzycę; podawania leku drogą wziewną dziecku choremu na astmę), czynności te mogą wykonywać również inne osoby (w tym: rodzic, nauczyciel), jeżeli odbyły przeszkolenie w tym zakresie. Osoby przyjmujące zadanie muszą wyrazić na to zgodę, zaś posiadanie wykształcenia medycznego nie jest wymogiem koniecznym. Delegowanie przez rodziców uprawnień do wykonywania czynności związanych z opieką nad dzieckiem oraz zgoda pracownika placówki i zobowiązanie do sprawowania opieki winny mieć formę umowy (ustnej lub pisemnej) pomiędzy rodzicami dziecka przewlekle chorego a pracownikiem przedszkola.

Pragnę również zwrócić uwagę, że zgodnie z opinią ministra zdrowia w sprawie możliwości podawania leków dzieciom przez nauczycieli w szkole i przedszkolu, w sytuacjach nagłych, gdy stan zdrowia dziecka wymaga natychmiastowej interwencji lekarskiej, nauczyciel, dyrektor szkoły lub pielęgniarka zobowiązani są do podjęcia działań pomocy przedmedycznej w zakresie posiadanych umiejętności oraz wezwania karetki pogotowia ratunkowego. Jednocześnie obowiązkiem tych osób jest zawiadomienie rodziców lub opiekunów prawnych.

W innych przypadkach, gdy dziecko zgłasza wystąpienie problemu zdrowotnego (np. dolegliwości bólowych), pielęgniarka po rozmowie z uczniem zawiadamia rodziców/opiekunów prawnych, z zaleceniem konieczności odbycia konsultacji lekarskiej. W sytuacji nieobecności pielęgniarki do podjęcia powyższych działań zobowiązany jest dyrektor placówki oświatowej lub upoważniona przez niego osoba.

W odniesieniu do ucznia z chorobą przewlekłą, kiedy występuje konieczność stałego podawania mu leków w placówce, rodzice dziecka (przed przyjęciem go do placówki) zobowiązani są do przedłożenia informacji:

- na jaką chorobę dziecko choruje,

- jakie leki na zlecenie lekarza zażywa (nazwa leku, sposób dawkowania).

Konieczne jest również dołączenie zlecenia lekarskiego oraz pisemnego upoważnienia dla pielęgniarki do podawania dziecku leków.

Jednocześnie uprzejmie informuję, że decyzją pełnomocnika rządu do spraw równego traktowania, przy współudziale ministra edukacji narodowej i ministra zdrowia, w Kancelarii Prezesa Rady Ministrów powstał Zespół do spraw przeciwdziałania dyskryminacji dzieci przewlekle chorych. Celem zespołu, w skład którego wchodzą przedstawiciele Ministerstwa Zdrowia, Ministerstwa Edukacji Narodowej oraz konsultant krajowy do spraw pediatrii, jest przeciwdziałanie dyskryminacji dzieci przewlekle chorych w dostępie do opieki przedszkolnej oraz nauki w pierwszych klasach szkoły podstawowej.

Z poważaniem

Podsekretarz stanu

Zbigniew Włodkowski

Warszawa, dnia 25 lutego 2011 r.

Tekst źródłowy