My się cukru nie boimy

My się cukru nie boimy

My się cukru nie boimy

Koordynator projektu - Marzena Kapłon

Studentka farmacji Uniwersytetu Medycznego im. K.Marcinkowskiego w Poznaniu. Od 2002 roku chorująca na cukrzycę typu 1.
Na co dzień aktywny członek Oddziału Poznań Międzynarodowego Stowarzyszenia Studentów Medycyny IFMSA-Poland.
Autorka projektu "My się cukru nie boimy" - projektu, którego celem jest edukacja diabetologiczna osób pracujących i przebywających z chorymi na cukrzycę. Towarzysząca jej cukrzyca nie stanowi przeszkody w realizacji swoich planów i marzeń. Uwielbia spotkania z ludźmi i ceni sobie pracę z dziećmi, która wiele wnosi w jej życie. Jako uczennica liceum była wolontariuszem na oddziale pediatrycznym WCM w Opolu, a obecnie nie rezygnując z wolontariatu, który według niej kształtuje osobowość człowieka, co roku wakacje spędza jako opiekunka dzieci na obozach socjoterapeutycznych.

O projekcie

We wszystkich krajach Unii Europejskiej dziecko i jego rodzice mają prawo wyboru takiej drogi kształcenia, między innymi w ramach szkolnictwa podstawowego, którą uznają za najwłaściwszą. Uczeń może pobierać naukę w placówkach publicznych i niepublicznych. Jednak znalezienie przedszkola lub szkoły, które zechcą przyjąć dziecko z cukrzycą to dziś prawdziwe wyzwanie. Z relacji rodziców wynika,że przedszkole nie chce przyjąć ich dzieci, bo "są chore", "boi się personel", "bo nie znamy cukrzycy".

Dzieci z cukrzycą muszą rozwijać się, wychowywać i pracować w grupie rówieśniczej.

Są dziećmi narażonymi na niezrozumienie przez osoby, których ten problem nigdy nie dotknął. Mimo rosnącej świadomości społeczeństwa na temat choroby jaką jest cukrzyca, dzieci te wciąż są dyskryminowane i stają się zbędnym ciężarem dla szkół i przedszkoli.

Te fakty jak i wiele innych często zamykają drogę dziecku do normalnego funkcjonowania. Strach kadry pedagogicznej w wielu przypadkach uniemożliwia dziecku pójście do przedszkola, a w szkole narzuca się im indywidualny tok nauczania. Warto podkreślić, że mali diabetycy są normalnymi dziećmi, z takimi samymi prawami, jak każde inne dziecko. Często są o wiele bardziej zdyscyplinowane, czego wymaga od nich choroba.

Obawy wynikają przede wszystkim z niewiedzy. Boimy się tego, czego nie znamy. Dlatego też Oddział Poznań IFMSA-Poland w roku akademickim 2009/2010 przeprowadził projekt „My się cukru nie boimy”, w ramach którego zorganizowano warsztaty diabetologiczne dla wychowawców i nauczycieli, badania profilaktyczne z okazji Światowego Dnia Walki z Cukrzycą, szkolenie dla dorosłych osób chorych na cukrzycę i rodziców mających chore na cukrzycę dzieci połączone ze „Szpitalem Pluszowego Misia” dla małych „słodkich” oraz warsztaty diabetologiczne dla studentów medycyny.

Po całym dniu nauczania dzieci i młodzieży, do Szpitala im. Fr. Raszei w Poznaniu przybyli nauczyciele przedszkoli i szkół województwa wielkopolskiego, by tym razem samemu zdobyć wiedzę... Wiedzę dotyczącą cukrzycy, która - mamy nadzieję - ułatwi im pracę z dziećmi chorującymi na cukrzycę, a dzieciom zapewni poczucie bezpieczeństwa i lepszą możliwość kontroli choroby.

Zainteresowanie projektem ze strony nauczycieli przerosło nasze oczekiwania - sala była wypełniona po brzegi. Uczestnikami byli nauczyciele z Poznania, Brzezia, Lutomia, Koziegłów, Pniew, Murowanej Gośliny, Leszna, Kórnika, Swarzędza, Iłówca, Przedeczy, Lubonia, Wrześni, Skulska oraz Kłecka.

Warsztaty rozpoczęły się serdecznym powitaniem wychowawców przez prof. dr hab. n. med. Dorotę Zozulińską-Ziółkiewicz, która wprowadziła uczestników w tematykę cukrzycy. Podczas szkolenia nauczyciele dowiedzieli się jakie są objawy hiper- i hipoglikemii, jak reagować w takich sytuacjach, jak istotna jest samokontrola w leczeniu cukrzycy oraz jak wygląda dieta chorych na cukrzycę. Poznali także psychologiczne aspekty tej choroby, wpływające na zachowanie dzieci i ich funkcjonowanie w szkole. Zagadnienia te przybliżyli: prof. dr hab. n. med. Dorota Zozulińską-Ziółkiewicz, dr n. med. Dorota Pisarczyk-Wiza,  prof. UM dr hab. n. med. Marek Niedziela, dr n. med. Małgorzata Słomko-Jóźwiak oraz mgr Danuta Śniatała.

Znalazł się również czas na ćwiczenia praktyczne, poprowadzone przez lek. med. Andrzeja Gawreckiego. Uczestnicy mogli zobaczyć, jak wygląda pompa, pen, glukometr oraz jak się korzysta z tych sprzętów. Zostali także poinstruowani, w jaki sposób należy użyć glukagonu, gdyby zaszła kiedyś taka potrzeba, co miejmy nadzieję nie będzie konieczne.

Nauczyciele podczas krótkiej przerwy mieli okazję wykonania pomiaru poziomu glukozy we krwi za pomocą glukometru. Z możliwości takiej „przygodnej kontroli” skorzystali prawie wszyscy, a wyniki badania uczestników były wzorcowe.

W czasie szkolenia nauczyciele dwukrotnie rozwiązali test dotyczący cukrzycy. Zauważalna była różnica odpowiedzi pomiędzy testem przed szkoleniem, a po. Potwierdza to potrzebę tego typu spotkań. Krótki czas, na który było przewidziane szkolenie, uniemożliwiał jednak przyswojenie tak ogromnej ilości materiału. Dlatego też przygotowaliśmy dzięki firmie Roche materiały edukacyjne dla każdego nauczyciela, do których w każdej chwili będą mogli zajrzeć, by utrwalić wiedzę przekazaną przez wykładowców podczas  warsztatów.

Mamy nadzieję, że warsztaty zaowocowały zmianą podejścia pedagogów do problemu cukrzycy wśród dzieci, nastawienia wobec osób z cukrzycą, co ufamy, że przełoży się na zmniejszenie ich stresu, brak oporów przed publicznym podaniem insuliny oraz zmierzeniem poziomu cukru i większą mobilizację do kontroli choroby. Tym sposobem uzyskamy lepsze wyrównanie metaboliczne u małych „Słodkich” i otworzymy im szansę do normalnego życia bez powikłań.

W ramach projektu umożliwiliśmy także rodzicom chorych dzieci doszkolenie się z zakresu cukrzycy, by osiągać coraz lepsze efekty terapii. Wiedza rodziców jest ogromna, ale czasem istnieje potrzeba nabyte wiadomości i  umiejętności usystematyzować lub niekiedy zweryfikować Z wielką radością został przyjęty do wiadomości fakt, że nasze polskie "cukiereczki" bardzo dobrze wypadają z wynikami hemoglobiny glikowanej na tle swoich zachodnich kolegów, a to za sprawą surowych norm przyjętych przez Polskie Towarzystwo Diabetologiczne. W czasie warsztatów dla rodziców ich pociechy bawiły się pod okiem studentów w „Szpital Pluszowego Misia” - leczyły misie oraz uczyły się, jak udzielać pierwszej pomocy w przypadku zasłabnięcia i omdlenia, bawiły się i grały.

W trakcie zabawy odwiedził je Św. Mikołaj i obdarował prezentami od firmy Roche.

Istotnym elementem projektu „My się cukru nie boimy” było także podniesienie świadomości społeczeństwa czym jest cukrzyca i jak ją leczyć – informacje te przekazywaliśmy m.in. podczas badań profilaktycznych przeprowadzanych w centrach handlowych.

Całości projektu nie udałoby się nam zrealizować bez pomocy i  życzliwości bardzo wielu osób. Serdecznie dziękujemy patronom merytorycznym: prof. dr hab. n. med. Dorocie Zozulińskiej-Ziółkiewicz oraz prof. UM dr hab. n. med. Markowi Niedzieli, lekarzom i psychologom z Katedry i Kliniki Chorób Wewnętrznych i Diabetologii oraz Kliniki Endokrynologii i Diabetologii Wieku Rozwojowego Uniwersytetu Medycznego  im. K. Marcinkowskiego w Poznaniu, a także Pani Renacie z firmy Roche za przekazanie materiałów szkoleniowych oraz upominków mikołajkowych dla dzieci.  

Zbliża się kolejny rok akademicki, w którym mamy zamiar kontynuować edukację diabetologiczną. Poszerzając grupę docelową o farmaceutów, którzy coraz częściej praktykują diabetologiczną opiekę farmaceutyczną.  


Ufamy, że poprzez nasze działania zostanie  dostrzeżona wyjątkowość „Słodkich”, którzy „dowodzą, że nasza egzystencja może przezwyciężyć cierpienie, a człowiek to coś więcej aniżeli suma narządów, tkanek i komórek”. /cytat pochodzi z poradnika „Jak zwyciężyć cukrzycę” prof. Jan Tatoń, prof. Anna Czech/.


Marzena Kapłon

Koordynator projektu